Theo VCCI, minh bạch thông tin là công cụ quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro giao dịch, nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện và củng cố niềm tin giữa cơ quan quản lý với cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc công khai này phải tạo ra sự cân bằng giữa yêu cầu giám sát của Nhà nước và quyền được bảo vệ thông tin, uy tín kinh doanh của người nộp thuế.
Cần chuẩn hóa định dạng dữ liệu trong kỷ nguyên số
Góp ý cụ thể vào quy định tại điểm b khoản Điều 4 của Dự thảo về công khai thông tin người nộp thuế, VCCI cho rằng cách thức thực hiện hiện nay đã không còn phù hợp với yêu cầu của môi trường kinh doanh số.
Nhiều doanh nghiệp phản ánh, dữ liệu công khai của cơ quan thuế hiện chủ yếu đăng tải dưới dạng thông tin rời rạc, thiếu cấu trúc. Điều này gây khó khăn lớn cho việc tra cứu và khai thác tự động. Trong bối cảnh chuyển đổi số, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp sử dụng các hệ thống quản trị rủi ro, quản trị đối tác và kiểm soát tuân thủ tự động, các dữ liệu phi cấu trúc này không thể tích hợp trực tiếp vào hệ thống. Hậu quả là doanh nghiệp buộc phải tra cứu thủ công, làm phát sinh chi phí nhân lực, thời gian và làm giảm đi đáng kể hiệu quả quản trị.
Theo VCCI, khi dữ liệu công khai không được chuẩn hóa theo các định dạng có cấu trúc, doanh nghiệp không thể tích hợp trực tiếp vào các hệ thống quản trị của mình mà phải tra cứu thủ công, làm phát sinh chi phí nhân lực, thời gian và giảm hiệu quả quản trị. Và đề nâng cao giá trị sử dụng của dữ liệu công khai, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định yêu cầu công khai dữ liệu dưới các định dạng có cấu trúc phổ biến như Excel, XML hoặc CSV. Đồng thời, dữ liệu cần được tổng hợp theo hình thức lũy kế và lưu trữ tại một địa chỉ cố định, giúp máy chủ của doanh nghiệp có thể dễ dàng kết nối và đối soát tự động.
Việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí tuân thủ mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy công cuộc chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế.
Rõ ràng thời hạn chấm dứt công khai thông tin vi phạm
Ngoài ra, VCCI đặc biệt quan tâm về quy định về cập nhật và chấm dứt công khai thông tin vi phạm của người nộp thuế tại khoản 4 Điều 4 Dự thảo.
VCCI đánh giá việc cho phép cập nhật và chấm dứt công khai thông tin là cần thiết nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp khôi phục uy tín sau khi đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, Dự thảo hiện mới quy định đối với một số trường hợp nhất định mà chưa làm rõ cơ chế xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật về thuế có ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân khác.
Theo đó, Dự thảo chưa xác định rõ thời điểm cơ quan thuế phải cập nhật hoặc chấm dứt công khai thông tin đối với các trường hợp này. Điều này có thể dẫn tới tình trạng thông tin vi phạm tiếp tục tồn tại trên hệ thống trong thời gian rất dài, thậm chí vô thời hạn.
VCCI cho rằng nếu không có quy định rõ ràng, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những hệ lụy kéo dài về uy tín, quan hệ thương mại và khả năng tiếp cận các cơ hội kinh doanh, dù trên thực tế các vi phạm đã được khắc phục từ lâu. Từ thực tế đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định cụ thể về thời hạn cập nhật, gỡ bỏ hoặc chấm dứt công khai thông tin vi phạm đối với các trường hợp chưa được quy định trong Dự thảo.
Công khai thông tin người nộp thuế là chủ trương đúng đắn để làm sạch môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi thông tin được cung cấp đầy đủ, chính xác, có thể xử lý tự động và được cập nhật/gỡ bỏ kịp thời. Theo VCCI, việc hoàn thiện các quy định theo hướng chuẩn hóa dữ liệu và xác lập rõ thời hạn chấm dứt công khai vi phạm sẽ là bước tiến lớn giúp xây dựng một môi trường thuế minh bạch, hiện đại, hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp trong quản trị rủi ro và phát triển bền vững.
Lam Giang - Bảo Loan