Từ tuyến đầu biên giới Quảng Ninh: Những điểm sáng công tác biên phòng

Trên địa bàn tỉnh hiện có hệ thống cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu song phương, lối mở và các tuyến giao thương quan trọng, nơi hoạt động xuất nhập khẩu, du lịch, dịch vụ và hợp tác kinh tế qua biên giới diễn ra thường xuyên. Trong bối cảnh đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh luôn là lực lượng nòng cốt, trực tiếp quản lý, bảo vệ biên giới, đồng thời tạo nền tảng ổn định để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Những ngày cuối năm, Phóng viên Tạp chí Kinh doanh và Biên mậu Việt Nam có dịp đến làm việc, ghi nhận thực tế tại một số đơn vị biên phòng trên tuyến đầu đất liền, cửa khẩu và biển đảo của tỉnh Quảng Ninh, trong đó có Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Đồn Biên phòng Trà Cổ và Đồn Biên phòng Quảng Đức. Qua từng điểm đến, bức tranh sinh động về công tác quản lý, bảo vệ biên giới gắn với phát triển kinh tế – xã hội vùng biên hiện lên rõ nét từ chính thực tiễn cơ sở.

Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái – điểm tựa nơi cửa ngõ giao thương

Đóng quân trên địa bàn phường Móng Cái 1 (tỉnh Quảng Ninh), Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đoạn biên giới đất liền dài 2,62 km, tiếp giáp thành phố Đông Hưng, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), với hệ thống 3 mốc quốc giới (1368(2), 1368(3), 1369(2)), cùng khu vực cửa khẩu quốc tế trọng điểm của tỉnh và khu vực.

Trên địa bàn quản lý, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đảm nhiệm các nhiệm vụ trọng tâm như quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực cửa khẩu; đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng đấu tranh phòng, chống tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật qua biên giới.

Ghi nhận thực tế tại đơn vị cho thấy, không khí làm việc tại cửa khẩu luôn diễn ra khẩn trương, nghiêm túc. Từng lượt người, phương tiện qua lại được kiểm soát chặt chẽ nhưng vẫn bảo đảm thông suốt, không gây ách tắc, đáp ứng yêu cầu vừa giữ vững an ninh, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương, đi lại hợp pháp.

Trong năm 2025, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý, bảo vệ biên giới và cửa khẩu. Đơn vị đã tổ chức 840 lượt tổ tuần tra với hơn 3.360 lượt cán bộ, chiến sĩ, thực hiện nhiệm vụ canh gác, kiểm soát trên tuyến biên giới, khu vực cửa khẩu, đường sông, đường mòn, lối mở, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn trọng điểm.

Trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, đơn vị đã phát hiện, bắt giữ và xử lý nhiều vụ việc vi phạm pháp luật, nổi lên là các hành vi xuất nhập cảnh trái phép, vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc, gian lận thương mại. Riêng trong năm, Đồn đã bắt giữ, xử lý 6 vụ/23 đối tượng liên quan đến vi phạm hình sự; phối hợp đấu tranh các vụ việc vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, ma túy qua biên giới; phát hiện và xử lý nhiều trường hợp công dân Việt Nam và Trung Quốc nhập cảnh trái phép.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác của Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái là công tác kiểm soát xuất nhập cảnh và đối ngoại biên phòng. Trong năm 2025, đơn vị đã làm thủ tục xuất nhập cảnh bằng hộ chiếu cho hơn 1,86 triệu lượt người, trong đó 931.275 lượt nhập cảnh, 939.268 lượt xuất cảnh; cấp, đổi trên 520 nghìn thị thực, giải quyết gần 5 triệu lượt xuất nhập cảnh bằng giấy thông hành, thực hiện đầy đủ việc thu, nộp phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước theo quy định. Những con số này cho thấy áp lực công việc rất lớn, đồng thời khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng Biên phòng tại cửa khẩu quốc tế trọng điểm.

Chia sẻ với phóng viên, Thượng tá Chu Xuân Quyết, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái cho biết: “Khối lượng người và phương tiện qua cửa khẩu rất lớn, nhưng đơn vị luôn quán triệt tinh thần vừa quản lý chặt chẽ, vừa tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập cảnh, giao thương hợp pháp.”

Cùng với nhiệm vụ chuyên môn, đơn vị đặc biệt chú trọng công tác đối ngoại biên phòng, duy trì hiệu quả việc trao đổi thông tin, điện đàm đường dây nóng và thư tín nghiệp vụ với lực lượng chức năng phía nước bạn. Trong năm, hai bên đã phối hợp xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh; tổ chức thăm, chúc mừng và trao đổi đoàn nhân các dịp lễ, Tết, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, xây dựng đường biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

Vững vàng trên tuyến biển biên giới Trà Cổ

Rời cửa khẩu Móng Cái, đoàn công tác tiếp tục đến Đồn Biên phòng Trà Cổ, đơn vị quản lý địa bàn biên giới biển có vị trí chiến lược, nơi nhịp sống kinh tế biển diễn ra thường xuyên với tàu thuyền đánh bắt, dịch vụ hậu cần nghề cá nối nhau ra vào cửa biển.

Qua những trao đổi trực tiếp và ghi nhận thực tế tại đơn vị, năm 2025, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Trà Cổ đã bám sát địa bàn, duy trì nghiêm công tác tuần tra, kiểm soát trên biển, kịp thời phát hiện, xử lý nhiều vụ việc vi phạm pháp luật. Chỉ tính riêng trong năm, đơn vị đã phát hiện, bắt giữ gần 50 vụ việc với hơn 100 đối tượng và gần 30 phương tiện, trong đó nổi lên là các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy và thủy sản không rõ nguồn gốc.

Những con số ấy không chỉ phản ánh áp lực công việc thường trực trên tuyến biển, mà còn cho thấy tinh thần chủ động “ngăn chặn từ sớm, từ xa” của lực lượng biên phòng nơi đây. Bằng sự kiên trì, bám địa bàn, nhiều đường dây, ổ nhóm vi phạm đã được phát hiện, xử lý kịp thời, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên vùng biển Trà Cổ.

Song song với đấu tranh phòng, chống vi phạm, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Trà Cổ dành nhiều thời gian xuống tận bến cá, khu neo đậu tàu thuyền để tuyên truyền pháp luật cho ngư dân, nhất là các quy định về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU). Những buổi tuyên truyền được tổ chức linh hoạt, gần gũi, giúp ngư dân hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình khi vươn khơi, bám biển.

Cùng với đó, hình ảnh những người lính biên phòng có mặt kịp thời trong các đợt mưa bão, tham gia cứu hộ, cứu nạn trên biển, hay phối hợp giữ gìn an ninh, an toàn cho các sự kiện chính trị, xã hội của địa phương đã trở nên quen thuộc với bà con vùng biển. Từ sự bền bỉ ấy, một thế trận biên phòng vững chắc được hình thành ngay từ cơ sở, gắn chặt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền với sự bình yên trong đời sống của Nhân dân.

Đồn Biên phòng Quảng Đức – vững chắc thế trận lòng dân nơi biên giới đất liền

Tiếp nối hành trình trên tuyến biển và cửa khẩu, đoàn công tác đến với Đồn Biên phòng Quảng Đức, đơn vị quản lý địa bàn biên giới đất liền có vị trí quan trọng trên tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc.

Đồn Biên phòng Quảng Đức được giao quản lý, bảo vệ đoạn biên giới đất liền dài 17,220 km, từ mốc 1327 đến mốc 1345(2)+617m, đồng thời phụ trách hơn 50 km bờ biển qua địa bàn 5 xã: Quảng Đức, Quảng Hà, Đường Hoa, Cái Chiên và Đầm Hà. Đây là khu vực địa hình miền núi, biên giới phức tạp, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số; trên địa bàn có Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh, vừa mở ra cơ hội phát triển kinh tế biên mậu, vừa đặt ra nhiều thách thức trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới.

Trong năm 2025, Đồn Biên phòng Quảng Đức đã duy trì nghiêm công tác tuần tra, kiểm soát. Đơn vị tổ chức 928 lượt tổ tuần tra biên giới với 3.780 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; triển khai 66 lượt tuần tra trên biển với 265 lượt cán bộ, chiến sĩ và 66 lượt phương tiện. Công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn được thực hiện kịp thời, hiệu quả; đơn vị đã trực tiếp tham gia 2 vụ cứu nạn trên biển, cứu sống 22 ngư dân gặp nạn do dông lốc.

Bên cạnh đó, Đồn Biên phòng Quảng Đức chủ động phối hợp đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại, xuất nhập cảnh trái phép; điển hình là vụ bắt giữ 1.170 kg trứng gà non không rõ nguồn gốc trong năm 2025, góp phần giữ ổn định thị trường khu vực biên giới.

Gắn bảo vệ biên giới với chăm lo đời sống nhân dân, phát triển bền vững vùng biên

Điểm chung dễ nhận thấy tại cả ba đơn vị là sự gắn bó mật thiết giữa lực lượng Biên phòng với cấp ủy, chính quyền địa phương và Nhân dân khu vực biên giới. Ngoài nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, các đơn vị đều chú trọng công tác dân vận, xây dựng cơ sở chính trị và chăm lo đời sống Nhân dân.

Các mô hình thiết thực như “Đường biên giới bình yên”, “Nâng bước em tới trường – Con nuôi Biên phòng”, “Xuân biên cương”, cùng hoạt động tuyên truyền pháp luật về biên giới, cửa khẩu, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại… được triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với lực lượng Biên phòng.

Chính từ sự gắn bó ấy, thế trận biên phòng toàn dân từng bước được củng cố vững chắc, trở thành nền tảng quan trọng để giữ vững an ninh biên giới và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

Trao đổi với đoàn công tác, lãnh đạo các Đồn biên phòng đều khẳng định: thời gian tới sẽ tiếp tục bám sát nhiệm vụ chính trị được giao, nâng cao chất lượng quản lý, bảo vệ biên giới; tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương trong phòng, chống tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại.

Trung tá Nguyễn Công Hưng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Quảng Đức cho biết:“Chúng tôi xác định, bảo vệ biên giới không chỉ là nhiệm vụ quân sự, mà còn là giữ vững lòng dân ngay từ cơ sở. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan, kiên quyết không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống trên biên giới.”

Cùng với đó, lực lượng Biên phòng tại các địa bàn cửa khẩu, biển đảo và biên giới đất liền của tỉnh Quảng Ninh xác định tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong việc tạo môi trường an ninh, an toàn, ổn định để phát triển thương mại biên giới, kinh tế biển và kinh tế khu vực cửa khẩu; chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân vùng biên.

Trong cái rét se sắt của những ngày cuối năm nơi biên giới Quảng Ninh, đoàn công tác đã ghi nhận nhiều ấn tượng sâu sắc về tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và lặng thầm cống hiến của những người lính quân hàm xanh. Ở mỗi điểm đến, từ cửa khẩu, vùng biển đến tuyến biên giới đất liền, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ biên phòng vẫn miệt mài trên từng ca trực, từng chuyến tuần tra để lại trong chúng tôi niềm xúc động và sự trân trọng.

Chia tay các chiến sĩ Biên phòng trong ánh chiều tà vừa buông trên miền biên viễn, chúng tôi cảm nhận rõ hơn rằng, phía sau sự bình yên của biên giới là biết bao nỗ lực âm thầm, bền bỉ. Từ những thực tế ấy, có thể thấy rằng sự bình yên của biên giới hôm nay chính là nền tảng vững chắc cho những bước phát triển bền vững của Quảng Ninh trong ngày mai.

Hồng Như – Hà Điệp – Tiến Dũng